۹۰ درصد مردم كشور كمبود كلسیم دارند . بررسی های انجام شده حاكی از كمبود دریافت كلسیم و آهن در حداقل دو سوم خانواده های كشور است . به گفته مدیر كل دفتر بهبود تغذیه وزارت بهداشت شیوع بالای بیماری های قلبی عروقی و نیز افزایش شیوع بیماری پوكی استخوان در كشور را میتوان از پیامدهای نامتعادل بودن الگوی تغذیه در كشور دانست .
بر اساس نتایج تحقیقات وزارت بهداشت ، درمان و آموزش پزشكی مصرف شیر و لبنیات در كشور ۱۳۹ گرم در روز است كه از سبد مطلوب غذایی ( ۲۳۳ گرم ) فاصله زیادی دارد ، بدیهی است كه با وجود چنین وضعیتی نسل آینده در معرض عوارض جدی ناشی از تغذیه نامناسب قرار خواهد گرفت . دكتر سید ضیاء الدین مظهری متخصص تغذیه و رئیس انجمن تغذیه ایران در مورد دلایل كمبود كلسیم در بین افراد جامعه و عوارض كمبود این ماده در بدن افراد میگوید : كلسیم یكی از مواد معدنی بسیار لازم است و از لحظه ای كه جنین شكل میگیرد نیاز خود به كلسیم را از بدن مادر تامین میكند تا اسكلت خود را بسازد . بنابراین یكی از عوامل سازنده بدن انسان كلسیم است .
همچنین قسمت عمده ساختار استخوانهای بدن و دندانها از كلسیم است . چنانچه مادر در دوران بارداری نتواند از طریق تغذیه مناسب نیاز جنین به كلسیم را بر طرف كند ، ناچار باید از ذخایر بدن خود در اختیار جنین قرار دهد . به علاوه كلسیم در انعقاد خون نیز نقش مؤثری دارد و همین طور از عواملی است كه در تحریك پذیری عضلات نیز نقش دارد و چنانچه اختلالی در میزان كلسیم بدن ایجاد شود ضربان قلب دچار اختلال میشود . موضوع مهم دیگر این است كه كلسیمی كه باید از طریق مواد غذایی از جمله شیر و لبنیات در غذای روزانه وارد بدن شود به گونه ای است كه ما نمیتوان آن را با مواد دیگری جایگزین كنیم . چرا كه جذب كلسیم از مواد غذای حاوی كلسیم در صورتی بهتر انجام میشود كه اولا نسبت كلسیم به فسفر متناسب باشد ، ثانیا افراد روزانه از تابش آفتاب بر خوردار باشند تا ویتامین C و D كه لازمه جذب كلسیم است در آنها تامین شود .
وی تاكید میكند : مسئله تامین كلسیم از دو را امكان پذیر است یكی وجود مواد حاوی كلسیم از غذاهای دریافتی و دیگری امكان جذب بهتر كلسیم كه با استفاده ار نور خورشید و یا ویتامینهای C و D میسر است . عوارض كمبود كلسیم در دوران خاصی از زندگی میتواند باعث وقفه در رشد كودكان شود . معمولا دخترانی كه قد كوتاهی دارند در دوره بلوغ كه جهش قدی دارند از خوردن شیر و لبنیات خود داری میكنند و كودكانی كه شیر نمیخورند دارای استخوانهای ظریف و نامناسب هستند . بنابراین اگر بخواهیم اسكلت قوی داشته باشیم باید در تغذیه روزانه بزرگسالان و بچه ها از كلسیم استفاده كنیم .
كمبود كلسیم در كشور ما به چند دلیل گسترده است . و مهمترین آن این است كه معمولا در سفره های ما حضور ماست به صورت ساده یا ماست و خیار و همچنین دوغ ، یك عنصر اجتناب ناپذیر بود . ولی امروزه اغلب خانواده ها در بیرون از منزل میخورند و كودكان ما عمدتا از از غذا های آماده مثل ساندویچ ، پیتزا و... استفاده میكنند . یكی از مواد غذایی كه متاسفانه مصرف آن در كشور رو به گسترش است نوشابه میباشد كه به دلیل داشتن فسفر زیاد ، تناسب لازم جهت جذب كلسیم در بدن را به هم میزند و این امر در مورد نوشابه های رژیمی نیز صادق میباشد .
مهندس هاله جهان پیکر
رابطه کلسیم و کوتاهی قد چیست؟
